مدار Geo چیست ؟
طبق قانون سوم Kepler هر جسمی که در مدار دایرهای شکل بدور زمین گردش میکنه، هرچی
فاصلش از زمین بیشتر باشه، گردش مداری اون به دور زمین بیشتر طول خواهد کشید. مثلا
ایستگاههای فضایی و شاتلها که در حدود 300 تا 600 کیلومتری زمین قرار دارند حدود 90 دقیقه
طول میکشه تا دور زمین یک گردش کامل انجام دهند که بدین ترتیب روزانه 15 تا 16 مرتبه بدور
زمین گردش میکنند. ماهوارهای که در فاصله 20,000 کیلومتری قرار دارد (مثل GPS) در عرض 12
ساعت یک گردش کامل میکند و کرۀ ماه که در 385,000 کیلومتری زمین قرار داره 30 روز طول
میکشه تا یک گردش کامل انجام بده! اما این میان میشه یک مدار جادویی را پیدا کرد که اگر
جسمی روی آن قرار داشته باشه در یک شبانه روز فقط یکدور بزنه و به عبارتی با سرعت گردش
خود زمین حرکت بکنه.
این مدار را
Geosynchronous Earth Orbit نامگذاری کردند.
فاصله آنرا از زمین میتوان بکمک
فرمول محاسبه و پیدا کرد که دقیقاً
35,768 کیلومتر میباشد. تصور کنید کمربندی از روی خط
استوا دور تا دور زمین ببندید، بعدش این کمربند را بزرگ کنید تا از زمین جدا و در فاصله 35,768
کیلومتری زمین قرار بگیره، این کمربند همان مدار Geo خواهد بود که همه ماهوارههای تلویزیونی
روی آن قرار دارند. هر ماهواره که روی این مدار واقع باشد چون با سرعت گردش زمین حرکت
میکنه، از یک نقطه از زمین همیشه یکجا در آسمان دیده میشه و به همین علت نیازی نیست
که ما دیشهامون را برای رصد کردن ماهوارههای تلویزیونی دائماً بچرخونیم!
مدارهای معروف دیگری مانند MEO هم داریم که ماهوارههای مخابراتی بیشتر روی آن مستقر
هستند که چون به این بحث مربوط نمیشه در اون مورد صحبت نمیکنم.
قطعی خورشیدی (Sun Outage) چیست ؟
در سال دو بار پیش میاد که خورشید در جایی قرار میگیره که محور استوایی زمین را قطع میکند.
یکبار در انتهای تابستان و به هنگام اعتدال پاییزی (در مهرماه = آخر سپتامبر و نیمه اول اکتبر) و
یکبار هم در انتهای فصل زمستان به هنگام اعتدال بهاری (در اسفندماه = آخر فوریه و نیمه اول
مارچ). در هرکدام از این اعتدالها که کلا نزدیک به یکماه میشود (ولی برای هر نقطه از زمین
چند روزی بیشتر به طول نمیانجامد)، خورشید محور استوایی زمین را قطع میکند. در این
وضعیت خورشید درست پشت ماهوارههایی قرار میگیرد که در مدار
Geo قرار دارند. تشعشعات
حرارتی که از خورشید ساتع میشه درست در راستای سیگنال ارسالی ماهواره قرار میگره
موجب تولید نویز (RF noise) و تضعیف سیگنال دریافتی برای نیم کرۀ شمالی زمین میشه.
... ادامه مطلب